İMEAK Deniz Ticaret Odası Başkan Adayı Recep Düzgit, Gemi Acenteleri Yönetmeliği hakkında son günlerde kamuoyunda yer alan değerlendirmeler üzerine bir kamuoyu duyurusu yayımladı. Düzgit, yönetmeliğin hazırlık sürecinde yürütülen çalışmaları ve girişimleri paylaşırken, duyurunun tam metni şöyle:
GEMİ ACENTELERİ YÖNETMELİĞİ SÜRECİ HAKKINDA KAMUOYUNA DUYURU
Son günlerde Gemi Acenteleri Yönetmeliği hakkında gerçeği yansıtmayan değerlendirmeler ve eksik bilgilendirmeler yapılmaktadır. Meslektaşlarımızın doğru bilgiye ulaşmasını sağlamak amacıyla, Yönetmelik sürecinin başlangıcından bugüne kadar yürüttüğümüz çalışmaları ve girişimleri kamuoyuyla paylaşmayı görev biliyoruz.
Gemi Acenteliği mesleğinin ve meslektaşlarımızın kazanılmış haklarının korunması konusundaki duruşumuz nettir. Geçmişte olduğu gibi bugün de yarın da meslektaşlarımızın haklarını; idari, hukuki ve kurumsal tüm platformlarda kararlılıkla savunmaya devam edeceğiz.
Yönetmelik henüz taslak aşamasındayken, İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın gemi acentesi üyelerinin geniş katılımıyla hazırlanan görüş ve revizyon önerileri 21 Mart 2025 ve 29 Ağustos 2025 tarihlerinde ilgili makamlara iletilmiş; sektörümüzün çekinceleri ve talepleri yapılan tüm toplantı ve görüşmelerde açık bir şekilde dile getirilmiştir.
14 Mayıs 2026 tarihli ve 33253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi Acenteleri Yönetmeliği’nin, hukuki ve mesleki açıdan sakıncalı görülen bazı hükümlerinin düzeltilmesi amacıyla ilgili İdare nezdinde yoğun girişimlerde bulunulmuş ve kapsamlı görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Uzlaşı yoluyla çözüm sağlanmasına öncelik verilmiş; dava açma süresi içinde itirazımıza konu düzenlemelerin yeniden değerlendirilmesi ve sektörün haklı taleplerinin karşılanması beklenmiştir. Bu süreçte, Denizcilik Genel Müdürlüğü’nün 24.07.2026 tarihli ve 3812332 sayılı yazısıyla mezun olunan bölüm sayıları artırılmış; ayrıca anılan yazıda sermaye şartına ilişkin yıllık artışın her yıl ayrıca takip edilmeyeceği, bu hususun acente yetki belgesinin beş yıllık yenileme sürecinde değerlendirileceği açıklığa kavuşturulmuştur. Bununla birlikte başkanı olduğum Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneği olarak, meslektaşlarımızın kazanılmış haklarının ve mesleki menfaatlerinin korunması amacıyla 13 Temmuz 2026 tarihinde Danıştay nezdinde dava açtık. Dosya, Danıştay Onuncu Dairesinin E.2026/5798 esas numarasıyla görülmektedir.
Yaklaşık iki yıldır sürdürülen bu süreçte yalnızca görüş bildirmekle yetinilmemiş; sektörümüzün haklarını korumaya yönelik somut kazanımlar elde edilmiş, kabul edilmeyen düzenlemeler ise yargı denetimine taşınmıştır.
Girişimlerimiz Sonucunda Yönetmeliğe Yansıyan Başlıca Düzenlemeler
• İlk taslakta yer alan Gemi Acentesi tanımına, acentelerimizin hukuki sorumluluğunu sınırlandırmak amacıyla “bu çerçevede yaptıkları iş ve işlemlerde kendi kusurları dışında sorumlu tutulamayan” ibaresinin eklenmesi sağlanmıştır. Bu değişiklik, acentelerimizin hukuki sorumluluğunun sınırlandırılması bakımından son derece önemlidir.
• Merkez veya şubenin askıya alınması ya da pasif duruma geçirilmesi hâlinde aynı yaptırımın merkez ve tüm şubelere uygulanmasına yönelik düzenlemeye itiraz edilmiş; şubeye uygulanan yaptırımın merkez acenteye yansıması önlenmiştir.
• Acente Sorumlusu olabilmek için öngörülen şartlara, çalışanlarımızın kazanılmış haklarının korunması amacıyla “veya Sicile kayıtlı acente personeli olarak en az beş yıl süreyle çalışmış olmak” hükmü eklenmiştir.
• İdare tarafından savunmanın yalnızca gerekli görülmesi hâlinde istenmesini öngören düzenlemeye itiraz edilmiş; anayasal güvence altındaki savunma hakkının korunması amacıyla “gerek görülmesi hâlinde” ibaresi Yönetmelikten çıkarılmıştır.
• Tali acenteye, ücret tarifesinde belirlenen bedelin en az yüzde 50’sinin ödenmesini zorunlu kılan düzenlemeye itiraz edilmiş; oranın yüzde 30’a indirilmesiyle, ana acentelerin tali acentelerle çalışma imkânı korunmuş ve tali acentelerin iş kaybına uğramasının önüne geçilmiştir.
• Kendilerine ait veya ortağı oldukları acenteler dışındaki acentelerin liman tesislerinde serbestçe faaliyet göstermelerini engelleyen fiillere yönelik yaptırım öngörülmesi talebimiz doğrultusunda ilgili maddeye idari para cezası eklenmiştir.
• Yetki belgesi ücretleri, taleplerimiz doğrultusunda önemli ölçüde azaltılmıştır:
Yetki Belgesi Sınıfı Taslak Yönetmelik İndirim
| Yetki Belgesi Sınıfı | Taslak | Yönetmelik | İndirim |
| A Sınıfı | 900.000 TL | 300.000 TL | %66,7 |
| B Sınıfı | 600.000 TL | 200.000 TL | %66,7 |
| C Sınıfı | 300.000 TL | 150.000 TL | %50,0 |
• Sermayenin en az %50’sinin nakit veya kolay nakde çevrilebilir yatırım araçlarından oluşmasını ve belirlenen sermaye limitlerinin herhangi bir zamanda altına düşülmesi hâlinde yetki belgesinin iptal edilmesini öngören hükümler de itirazlarımız doğrultusunda nihai Yönetmelikte yer almamıştır.
• Sunulan önerilerimiz doğrultusunda, Yönetmeliğe C Sınıfı “Yat Acentesi” tanımı eklenmiş; bu sınıf için yat acenteliği faaliyetinin niteliğine uygun, asgari ve uygulanabilir yetkilendirme kriterleri öngörülmüştür. Ayrıca, ilk taslakta yer alan düzenleme yenilenerek, C Sınıfı Yat Acentelerinin Türk Boğazları dâhil tüm yatlara acentelik hizmeti sunabilmeleri sağlanarak hak mahrumiyetleri engellenmiştir.
Yönetmelik Hazırlık Sürecinde Kabul Edilmeyen Taleplerimiz
• Acentelerde denizcilikle ilgili programlardan mezun personel çalıştırılmasını zorunlu kılan düzenlemenin kaldırılması,
• Hâlihazırda görev yapan personelin kazanılmış haklarının korunması,
• Faaliyetin durdurulması ve yetki belgesi iptali yaptırımlarının kaldırılması,
• İdari yaptırımlarda uyarı ve disiplin sürecinin esas alınması, yönündeki taleplerimiz ise uygun görülmeyerek Yönetmeliğe yansıtılmamıştır.
Saygılarımızla,
Recep DÜZGİT
İMEAK Deniz Ticaret Odası
Başkan Adayı
