İzmir Körfezi ve kıyılarındaki deniz çöpü yönetiminin daha sistematik bir yapıya kavuşturulması için kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplum temsilcileri bir araya geldi. İzmir Dönüştürücü İnovasyon Politika Laboratuvarı (İzmir TIPLab) kapsamında düzenlenen çalıştayda, deniz çöplerinin yalnızca temizlenmesi değil, yeniden değerlendirilerek ekonomik bir kaynağa dönüştürülmesine yönelik politika ve uygulama alanları ele alındı.
Interreg Euro-MED Programı tarafından desteklenen Dialogue4Innovation (D4I) Projesi kapsamında gerçekleştirilen çalıştay, 30 Eylül’de İzmir’de düzenlendi. “İzmir’de Deniz Çöplerinin Sürdürülebilir Yönetimi ve Değerlenmesi” başlıklı toplantıda, deniz çöpü yönetiminin çevresel boyutunun yanı sıra yönetişim, teknoloji, finansman, mevzuat ve pazar kapasitesi gibi başlıklar da değerlendirildi.
Çalıştaya kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, araştırma kuruluşları, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarından temsilciler katıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Çevre Ajansı, İzmir Büyükşehir Belediyesi, İZSU, İzmir Kalkınma Ajansı, Dokuz Eylül Üniversitesi, Ege Üniversitesi, TÜBİTAK MAM, İzmir Ticaret Odası, DenizTemiz Derneği ve WWF Türkiye toplantıda yer alan kurumlar arasında bulundu.
Deniz Çöpleri İçin Yeni Politika Yaklaşımı
Çalıştayın odak noktalarından biri, deniz çöplerinin kaynağından toplanmasına kadar uzanan sürecin daha etkin yönetilmesi ve elde edilen atığın yeniden ekonomiye kazandırılmasına yönelik bir sistem kurulması oldu.
Yuvarlak masa oturumlarında katılımcılar, İzmir için ortak bir deniz çöpü yönetimi vizyonunun oluşturulması amacıyla mevcut sorunları ve çözüm alanlarını değerlendirdi. Yönetişim, mevzuat, veri altyapısı, teknoloji, finansman, pazar kapasitesi ve davranış değişikliği başlıkları altında yapılan değerlendirmelerde, mevcut sistemin önündeki engeller ile uygulamayı kolaylaştırabilecek unsurlar ele alındı.
Bu yaklaşım, deniz temizliğini yalnızca kıyılardan atık uzaklaştırılmasıyla sınırlı bir faaliyet olmaktan çıkararak, toplanan atığın ayrıştırılması, işlenmesi ve yeniden ekonomik döngüye dahil edilmesini kapsayan daha geniş bir modele taşımayı hedefliyor.
Avrupa’daki Teknolojiler İzmir İçin Değerlendirildi
Çalıştayda Interreg Euro-MED projeleri kapsamında Avrupa’da geliştirilen teknoloji ve uygulama modelleri de gündeme geldi. Farklı Avrupa ülkelerinde kullanılan çözümlerin İzmir’in liman altyapısı, dere ağızları ve kentsel atık akışlarına uyarlanabilirliği değerlendirildi.
Özellikle deniz çöpünün denize ulaşmadan önce kontrol altına alınmasına ve mevcut atığın daha verimli biçimde yönetilmesine yönelik teknolojilerin İzmir’de uygulanabilirliği üzerinde duruldu.
COP31 Gündemiyle Eylem Platformu
Etkinlikte ayrıca Deniz Çöpleri Eylem Platformu tanıtıldı. Platformun, deniz çöpüyle mücadeleyi ölçülebilir hedeflere, finansman mekanizmalarına ve farklı bölgelerde uygulanabilecek modellere dayanan bir iklim eylemi çerçevesine taşımaya katkı sunması hedefleniyor.
Çalıştayın son bölümünde ise kısa, orta ve uzun vadede uygulanabilecek eylemler belirlendi. Öneriler; olası sorumlu aktörler, destekleyici kurumlar, beklenen sonuçlar ve kurulabilecek iş birlikleri üzerinden değerlendirildi.
Ortaya çıkan çalışmaların, İzmir’de deniz çöplerinin sürdürülebilir yönetimi ve değerlendirilmesine yönelik veri temelli ve çok paydaşlı bir eylem planının oluşturulmasına temel oluşturması bekleniyor.
