Küresel enerji nakil hatlarının en stratejik noktası olan Hürmüz Boğazı’nda kartlar yeniden karılıyor. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu, boğazdan geçiş yapan gemilerden “Riyal” bazlı ücret alınmasını ve belirli ülkelere kısıtlama getirilmesini öngören yasa tasarısını onayladı.
TAHRAN – Dünya petrol ticaretinin can damarı Hürmüz Boğazı’nda kontrolü artırmayı hedefleyen İran, hukuki bir düzenleme ile geçiş rejimini değiştirmeye hazırlanıyor. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu’ndan geçen yeni tasarı, deniz taşımacılığı ve uluslararası lojistik dengelerini sarsacak maddeler içeriyor.
Tasarının İçeriğinde Neler Var?
Komisyon üyesi Mücteba Zarii tarafından kamuoyuna duyurulan tasarı, sadece ekonomik bir düzenleme olmanın ötesinde “egemenlik ilanı” niteliği taşıyor. Onaylanan metinde öne çıkan başlıklar şunlar:
- Riyal Bazlı Vergilendirme: Geçiş ücretlerinin İran’ın ulusal para birimi olan Riyal üzerinden tahsil edilmesi planlanıyor.
- Siyasi Kısıtlamalar: ABD ve İsrail bandıralı gemilere geçiş yasağı getirilirken, İran’a yönelik tek taraflı yaptırımlara katılan ülkelere de çeşitli kısıtlamalar uygulanması öngörülüyor.
- Askeri ve Hukuki Yetki: İran Silahlı Kuvvetleri’nin boğaz üzerindeki denetim yetkisinin artırılması, çevre koruma protokolleri ve Umman ile deniz hukuku çerçevesinde iş birliği yapılması hedefleniyor.
“2 Milyon Dolarlık” Uygulama Yasallaşıyor mu?
Sürece dair en dikkat çekici açıklama, geçtiğimiz günlerde Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Alaaddin Burucerdi’den gelmişti. Burucerdi, İran’ın halihazırda bazı gemilerden 2 milyon dolar tutarında geçiş ücreti aldığını ifade etmişti. Hazırlanan bu tasarı, söz konusu uygulamayı resmi bir yasal çerçeveye oturtarak kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor.
Yürürlük İçin Son Üç Adım
Tasarının yasalaşarak resmiyet kazanması için önünde kritik bir takvim bulunuyor. Komisyon onayının ardından izlenecek yol haritası şöyle:
- Meclis Genel Kurulu’nda oylanarak kabul edilmesi,
- Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından hukuki ve dini uygunluk denetiminden geçmesi,
- Cumhurbaşkanı tarafından imzalanarak yürürlüğe girmesi.
