Tortur Denizcilik, Şanghay merkezli ZGYRO’nun jiroskopik stabilizasyon sistemlerinin Türkiye distribütörlüğünü üstlendi. Elektrikli tahrik ve mekatronik kontrol mimarisiyle geliştirilen ZGYRO sistemleri, yaklaşık 6 metrelik teknelerden 70 metre sınıfındaki yatlara kadar farklı boyut ve deplasmanlardaki deniz araçlarında yalpa kontrolü için kullanılıyor.
Jiroskopik stabilizasyon sistemlerinde temel çalışma prensibi, yüksek hızda dönen bir volanın oluşturduğu açısal momentumdan yararlanarak teknenin yalpa hareketine karşı tork üretmek. ZGYRO’nun yaklaşımında bu mekanik prensip, aktif elektronik kontrol sistemiyle bir araya getiriliyor. Sistem, gövde hareketlerini algılayarak jiroskobun presesyon hareketini yönetiyor ve değişen çalışma koşullarına göre stabilizasyon torkunu düzenliyor.
Hidrolik altyapı yerine mekatronik kontrol
ZGYRO’nun sistem mimarisindeki temel ayrımlardan biri, jiroskobun kontrolünde hidrolik altyapıya ihtiyaç duyulmaması. Hidrolik yağ, pompa, hortum ve silindirlerin kullanılmadığı sistemde elektrik motoru, mekanik aktarma elemanları ve elektronik kontrol bileşenleri birlikte çalışıyor.
Markanın geliştirdiği mekatronik tork kontrol sistemi; redüktör, tampon mekanizması, kontrol ünitesi ve elektromanyetik freni bütünleşik bir yapı içerisinde bir araya getiriyor. Mekanik, elektromanyetik ve elektronik koruma katmanlarının birlikte kullanılması da sistemin çalışma güvenliğinin farklı seviyelerde ele alınmasını sağlıyor.
Hidrolik devrenin bulunmaması, sistemin tekneye entegrasyonu açısından da farklı bir tasarım yaklaşımı ortaya koyuyor. Özellikle mevcut teknelere sonradan stabilizasyon sistemi eklenen refit projelerinde, hidrolik güç ünitesi ve buna bağlı borulama altyapısına ihtiyaç duyulmaması ekipman yerleşimi açısından esneklik sağlayabiliyor. Modüler yapı, farklı makine dairesi ve tekne yerleşimlerine uyarlanmasına da olanak veriyor.
Yüksek hızlı volanla aktif stabilizasyon
ZGYRO’nun üçüncü nesil sistemlerinde yüksek hızlı volan, elektrikli tahrik ve mekatronik tork kontrol teknolojileri birlikte kullanılıyor. Sistem, teknenin hareketini sürekli izleyerek jiroskobun presesyon hareketini kontrol ediyor ve gövde yalpasına karşı tork oluşturuyor.
Yüksek hızlı çalışan mekanik yapının termal yönetiminde yüksek verimli elektrik motoru, seramik rulmanlar, kapalı devre soğutma sistemi ve deniz suyu ısı eşanjörü kullanılıyor. Sistem çalışma verileri ise dokunmatik kontrol paneli üzerinden izlenebiliyor.
Üretici verilerine göre ZGYRO sistemleri, uygun koşullarda yalpayı yüzde 95’e kadar azaltabiliyor. Bu değer tekne tipinden bağımsız bir performans göstergesi olarak değerlendirilmemeli; deplasman, gövde formu, ağırlık dağılımı, seyir hızı ve deniz koşulları stabilizasyon performansını doğrudan etkileyen parametreler arasında yer alıyor.
ZGYRO ürün ailesinin kapsamı, yaklaşık iki ton deplasmanlı 6 metrelik teknelerden 70 metre ve 2.100 ton seviyesindeki yatlara kadar uzanıyor. Üretici ayrıca ticari tekneler ve kamu hizmetinde kullanılan deniz araçları için farklı kapasite seçenekleri geliştiriyor.
Türkiye’de uygulamalar başladı
ZGYRO’nun Türkiye’deki satış ve uygulama süreçleri Tortur Denizcilik tarafından yürütülüyor. Bu kapsamda tekneye uygun sistemin belirlenmesi, teknik projelendirme, montaj, devreye alma ve satış sonrası teknik destek süreçleri de Tortur’un sorumluluğunda bulunuyor.
Tortur Denizcilik Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Torlak, yaklaşık 50 yıllık denizcilik ve tekne üretimi deneyimlerinin ekipman seçiminde yalnızca teknik performansın değil, sistemin montajı, tekneye entegrasyonu, bakım gereksinimleri ve satış sonrası desteğinin de birlikte değerlendirilmesini gerektirdiğini belirtiyor.
Torlak’ın verdiği bilgiye göre ZGYRO sistemlerinin Türkiye’deki uygulamaları da başladı ve bugüne kadar yaklaşık 20 yata sistem kurulumu gerçekleştirildi. Uygulamalarda hidrolik altyapı gerektirmeyen mimari ile modüler tasarımın, özellikle mevcut teknelere yapılan montajlarda öne çıktığı ifade ediliyor.
Tortur Denizcilik’in Türkiye distribütörlüğüyle birlikte ZGYRO’nun farklı kapasitedeki sistemlerinin yeni inşa ve refit projelerinde daha geniş bir kullanım alanına ulaşması bekleniyor. Özellikle elektrikli tahrik ve mekatronik kontrol mimarisinin, stabilizasyon ekipmanlarının tekne tasarımı ve makine dairesi yerleşimi üzerindeki etkisi, Türkiye’deki uygulamalar arttıkça daha görünür hale gelecek.
