Türk gemi inşa sanayisi ve liman sektörünün yeşil dönüşüm sürecindeki yol haritası, “Gemi İnşa ve Limanlar” başlıklı panelde ele alındı. İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO) Yönetim Kurulu ve Sürdürülebilirlik Komisyonu Üyesi Orhan Gülcek’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde, sektör temsilcileri yeşil dönüşüm, karbonsuzlaşma, sürdürülebilir üretim ve yeşil limancılık konularında değerlendirmelerde bulundu.
Panelde; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürü Salih Tan “Tersanelerde Yeşil Dönüşüm: Sürdürülebilir Tersaneler, Yenilikçi Gemi İnşası ve Geri Dönüşüm”, GİSBİR Genel Sekreteri Mehtap Karahanlı Özdemir “Türk Gemi İnşa Sanayinde Karbonsuzlaştırma ve Döngüsel Ekonomi”, TÜRKLİM Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Erçelik ise “Yeşil Liman Sertifikasyonu ve Karbon-Nötr Lojistik Zinciri” başlıklarında görüşlerini paylaştı.
“Yeşil dönüşüm maliyet değil, stratejik yatırım”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürü Salih Tan, Türk gemi inşa sektörünün yeşil dönüşümde küresel ölçekte öncü bir konuma geldiğini belirterek, yeşil dönüşümün uzun vadede verimlilik, ihracat ve rekabet gücü sağlayan stratejik bir yatırım alanına dönüştüğünü söyledi. Türkiye’nin çevreye duyarlı, düşük emisyonlu ve enerji verimli “yeşil gemiler” inşa eden önemli bir merkez haline geldiğini vurgulayan Tan, mühendislik kabiliyetinin bu dönüşümde belirleyici rol oynadığını ifade etti.
Yeşil gemi inşasında “ilkler” ve güncel rakamlar
Türkiye’nin yeşil gemi inşasında güçlü bir portföye sahip olduğunu belirten Tan, bugüne kadar 54 adet yeşil geminin inşa edildiğini, 39 geminin ise yapımının sürdüğünü açıkladı. Tam elektrikli feribotlardan yelkenli Ro-Ro gemilerine kadar birçok alanda ilklere imza atıldığını kaydeden Tan, bu başarının sektörün dönüşüm kapasitesini ortaya koyduğunu dile getirdi.
Tersanelerde sürdürülebilir üretim vurgusu
Yeşil dönüşümün yalnızca gemilerle sınırlı kalmaması gerektiğini ifade eden Tan, tersanelerde de enerji verimliliği, atık yönetimi, dijitalleşme ve yenilenebilir enerji yatırımlarının hız kazandığını söyledi. On tersanenin ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi sertifikasına sahip olduğunu belirten Tan, bu yatırımların çevresel faydanın yanı sıra operasyonel maliyetleri de düşürdüğünü kaydetti.
Gemi geri dönüşümünde Aliağa öne çıkıyor
Türkiye’nin gemi geri dönüşümünde dünyada dördüncü sırada yer aldığını hatırlatan Tan, Aliağa’daki tesislerin önemli bir bölümünün AB mevzuatı ve Hong Kong Sözleşmesi standartlarına göre belgelendirildiğini belirtti. Döngüsel ekonomi yaklaşımıyla hammaddede dışa bağımlılığın azaltılmasının hedeflendiğini söyledi.
Yeşil gemi teşviklerinde yeni düzenleme hazırlığı
Bakanlık olarak çevreci gemi yatırımlarını desteklemeye devam edeceklerini belirten Tan, hurda teşviklerinin kapsamının genişletilerek kabotaj hattında çalışan yolcu gemilerini de içine alacak şekilde güncellenmesinin planlandığını açıkladı.
GİSBİR: “Kurallar yazılırken masada olmalıyız”
GİSBİR Genel Sekreteri Mehtap Karahanlı Özdemir ise Türkiye’nin yeşil gemi inşasında yüksek teknoloji ve alternatif yakıtlar konusunda önemli bir avantaja sahip olduğunu vurguladı. Uluslararası regülasyonlar yürürlüğe girmeden önce karar alma süreçlerine dahil olmanın kritik olduğunu belirten Özdemir, tersanelerin birçok başlıkta Avrupa Birliği standartlarının da ötesinde uygulamalar gerçekleştirdiğini söyledi.
Karbon vergisi ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na da dikkat çeken Özdemir, sektörün bu düzenlemelere hazırlıklı olması gerektiğini ifade etti.
TÜRKLİM: “Limanlar yeşil dönüşümün merkezinde”
TÜRKLİM Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Erçelik ise limanların yeşil dönüşümde kilit rol üstlendiğini belirterek, sürdürülebilirliğin dijitalleşme ve insan kaynağı ile birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Yeşil liman uygulamalarının artık gönüllülükten zorunluluğa evrildiğini kaydeden Erçelik, sahilden elektrik verme gibi yatırımların yüksek maliyetine dikkat çekti.
Erçelik, liman yatırımlarının “stratejik yatırım” statüsüne alınmasının sektör için güçlü bir motivasyon sağlayacağını vurgulayarak, 2050 hedeflerine ulaşmak için yeşil, dijital ve insani dönüşümün birlikte yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
