İMEAK Deniz Ticaret Odası tarafından düzenlenen 2. Denizcilikte Yeşil Dönüşüm Zirvesi, denizcilik sektörünün yeşil dönüşüm ve dekarbonizasyon sürecine yönelik kritik değerlendirmelere sahne oldu. Zirvede Piri Reis Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nafiz Arıca, İMEAK Deniz Ticaret Odası Meclis Başkanı Başaran Bayrak ve Dünya Denizcilik Üniversitesi Deniz Araştırmaları Direktörü Prof. Dr. Aykut Ölçer, sektörün geleceğine ilişkin önemli mesajlar verdi.
Zirvede; çevre dostu teknolojiler, uluslararası düzenlemeler, finansman ihtiyacı ve insan kaynağının dönüşümdeki rolü çok boyutlu olarak ele alındı.
Dijitalleşme ve yapay zekâ yeşil denizciliğin itici gücü
Piri Reis Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nafiz Arıca, konuşmasında yapay zekâ ve dijital teknolojilerin denizcilik operasyonlarında yarattığı dönüşüme dikkat çekti. Yapay zekânın rota optimizasyonundan yakıt tüketiminin azaltılmasına, bakım süreçlerinden emisyon yönetimine kadar geniş bir alanda etkin rol oynadığını belirten Arıca, yeşil dönüşümün teknolojiyle birlikte hız kazandığını vurguladı.
Arıca, “Geleceğin yeşil gemisi aynı zamanda akıllı gemidir. Yeşil limanlar ise veriye dayalı, dijital ve entegre ekosistemler olarak şekillenecektir” dedi.
Nitelikli insan kaynağı dönüşümün merkezinde
Yeşil dönüşümün yalnızca teknik yatırımlarla mümkün olamayacağını ifade eden Prof. Dr. Arıca, nitelikli insan kaynağının bu sürecin temel taşı olduğunu söyledi. Üniversitelerin yalnızca eğitim veren kurumlar değil, aynı zamanda sektörün geleceğini şekillendiren merkezler olması gerektiğini belirten Arıca, denizcilikte yeşil dönüşümün disiplinler arası bir yaklaşım gerektirdiğini kaydetti.
Türkiye’nin doğru strateji ve iş birlikleriyle yeşil denizcilikte bölgesel bir merkez olma potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan Arıca, yeşil dönüşümün rekabetten ziyade ortak sorumluluk anlayışıyla yürütülmesi gerektiğini dile getirdi.
Sıfır emisyon hedefi ticari sürdürülebilirliğin anahtarı
İMEAK Deniz Ticaret Odası Meclis Başkanı Başaran Bayrak ise konuşmasında net sıfır emisyon hedefinin sektör için artık kaçınılmaz bir zorunluluk haline geldiğini ifade etti. Dünya ticaretinin büyük bölümünün deniz yoluyla gerçekleştiğini hatırlatan Bayrak, denizciliğin iklim politikalarının merkezinde yer aldığını söyledi.
Bayrak, “Net sıfır emisyon hedefi bir tercih değil, ticari varlığımızı sürdürebilmenin temel şartıdır” ifadelerini kullandı.
Uluslararası kurallar sektörü yeniden şekillendiriyor
Bayrak, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün 2050 net sıfır hedefi doğrultusunda yürüttüğü düzenlemeler ile Avrupa Birliği’nin Emisyon Ticaret Sistemi ve FuelEU Maritime uygulamalarının sektöre doğrudan mali ve teknik yükler getirdiğine dikkat çekti. Karbon emisyonunun artık ölçülen değil, bedeli ödenen bir unsur haline geldiğini vurguladı.
Yeşil dönüşüm sadece yakıt meselesi değil
Dekarbonizasyonun bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini belirten Bayrak, dijitalleşme, enerji verimliliği, akıllı limanlar ve sürdürülebilir tersanecilik anlayışının dönüşümün ayrılmaz parçaları olduğunu ifade etti. Yeşil dönüşümde finansmanın en kritik başlıklardan biri olduğunu söyleyen Bayrak, özellikle KOBİ’lerin desteklenmesinin önemine dikkat çekti.
Karbonsuzlaşma tüm ekosistemi kapsamalı
Dünya Denizcilik Üniversitesi Deniz Araştırmaları Direktörü Prof. Dr. Aykut Ölçer ise konuşmasında karbonsuzlaşmanın yalnızca gemilerle sınırlı bir süreç olarak ele alınamayacağını vurguladı. Limanların ve tedarik zincirinin bu dönüşümün merkezinde yer aldığını belirten Ölçer, tüm paydaşların sürece dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
Limanların emisyonlarının Scope 1, 2 ve 3 kapsamında değerlendirilmesinin önemine değinen Ölçer, net sıfır hedeflerine ulaşmak için liman altyapılarının uluslararası denizcilik politikalarıyla uyumlu hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Veri olmadan dönüşüm mümkün değil
Sektördeki en büyük sorunlardan birinin veri eksikliği olduğunu belirten Ölçer, sağlıklı veri toplanmadan hedef belirlemenin ve ilerlemenin ölçülmesinin mümkün olmadığını söyledi. Alternatif yakıtların özellikle 2040 ve 2050 hedefleri için vazgeçilmez olduğuna dikkat çeken Ölçer, altyapı ve insan kaynağı yatırımlarının hızlandırılması gerektiğini vurguladı.
