Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), küresel deniz taşımacılığı kaynaklı sera gazı emisyonlarını azaltmayı hedefleyen tarihi bir anlaşmaya imza attı. Aylar süren yoğun müzakerelerin ardından, bazı ülkelerin itirazlarına rağmen taslak düzenleme çoğunluk oyuyla kabul edildi.
Yeni çerçeve anlaşma, denizcilik sektörünün 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşmasını öngörüyor. 2027 yılında yürürlüğe girecek düzenlemeler kapsamında, gemi yakıtlarına yönelik küresel bir standart getirilecek. Ayrıca, karbon fiyatlandırması yoluyla yüksek emisyonlu gemiler mali olarak sorumlu tutulacak.
5.000 grostonun üzerindeki büyük gemileri kapsayan bu kurallar, dünya deniz taşımacılığı kaynaklı karbondioksit emisyonlarının yaklaşık %85’ini hedef alıyor.
IMO: “Kritik Bir Eşik Aşıldı”
IMO Genel Sekreteri, “MARPOL Ek VI’ya yönelik net sıfır emisyon çerçevesini zorunlu hale getiren bu taslağın onaylanması, iklim değişikliğiyle mücadelede ve sektörün modernizasyonunda önemli bir dönüm noktasıdır” açıklamasını yaptı.
Yeni düzenleme, yakıtların sera gazı yoğunluğunu yıllar içinde düşürmeyi hedefliyor. Belirlenen sınırları aşan gemiler, “düzenleyici birim” satın alarak emisyonlarını dengelemek zorunda kalacak. Buna karşılık, düşük ya da sıfır emisyonlu gemilere ise finansal teşvik sağlanacak. Böylece temiz denizcilik teknolojilerinin benimsenmesi hızlandırılacak.
Gelişmekte Olan Ülkelere Destek Mekanizması
Karbon fiyatlandırmasından elde edilen gelirler, IMO Net-Sıfır Fonu’nda toplanacak. Bu kaynak; gelişmekte olan ülkelerde yenilikçi projeleri, altyapı yatırımlarını ve temiz geçiş uygulamalarını destekleyecek. Fon ayrıca, iklim krizinden en fazla etkilenen küçük ada devletleri (SIDS) ve en az gelişmiş ülkeler (LDCs) için ekonomik dengeleyici rol üstlenecek.
Eğer taslak düzenleme 2025 yılının Ekim ayında yapılacak IMO oturumunda resmi olarak onaylanırsa, kurallar 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek. Bu geçiş süreci, sektörün yeni gerekliliklere adapte olması ve temiz yakıt teknolojilerine yatırım yapması için kritik bir fırsat sağlayacak.
